सँगीतका केहि परिभाषा

सँगीत भनेको एउटा ललितकलाको बिषयको कला हो । जुन सँगीतको माध्यमबाट स्रोता तथा आफुलाई आनन्द प्राप्त गर्न सकिन्छ । सँगीत अति नै मधुर तथा कर्णप्रिय हुने हुनाले मानब जातिमा अनिबार्य हुन पर्दछ । जुन सँगीत जन्मदाको बाल्यकाल देखि नै लिएर बयोबृद्धपाकाहरुको पनि एउटा सहारा हो । सँगीत बिनाको जीबन अधुरो रहन्छ । र अपुरोको महशुष हुन्छ । एउटा बालकले पनि उसले आफ्नो समयमा जन्म दिने आमाको साथ नपाउदा उसले रोएर चिच्याएर आफ्नो गलाको सँगीतको माध्यमबाट आमाको खाजी गर्छ र केहि भोक लागेका कुरा सुनाउछ र बृद्धहरुपनि आफ्नो उमेरले डाँडा काटेको महशुष गदैै खुइया सुस्केरा हालेर आफ्नो सासले भ्याएको सँगीतको ध्वनीलाई सुस्केर्दै थाकेको पाकेको जीबनलाई पलाउन खोज्दछ र सँगीतलाई जिउदाको जन्ती र मर्दाको मलामीमा पनि प्रयोग नै गर्न पर्छ ।

त्यसैले सँगीत भनेको एउटा बिश्व भाषाको रुपमा पनि लिन सकिन्छ । हामीले सँगीतको (सा) लाई लिएर बारम्बार आरोह अवरोहमा दोहोराई यसको पुर्ण अभ्यास गर्नु पर्छ । हार्मोनियमको मध्यसप्तकको (सा) हुदै रे, ग, म, प, ध नि यिनै सात स्वरलाई मुख्य स्वर बनाई यिनै स्वर भित्रका २२ श्रुति स्वरलाई कण स्वरको रुपले प्रयोग गरिन्छ । सा म प लाई मुख्य राजा स्वर मानेर अभ्यास गर्नु पर्छ । मैले पनि भन्नै पर्छ कि यिनै स्वर श्रुतिहरुबाट बनाइएका मेरो गीत यस प्रकार छन् । मेरो कृतिहरु राष्ट्रिय तथा आधुनिक गीतहरुः बिश्वका सिर सगरमाथा, मै मरि गए भने, परदेशि छोरा यो मर्ने चोला, हृदयमा जवानीको, मनै त हो जस्ता अधिकांश गीत सँगीतमा मैले स्वर हालेको छु । साथ साथै सँगीत तथा गीतहरु प्नि रचना गरेको छु ।

यस्ता गीतहरु द्यर्जनौ निकाल्ने मेरो इच्छा जारी छ र यहाँ श्रोताहरुको माया सद्भाब मलाई चाहिन्छ र तपाईहरुले मलाई सँगीत गर्ने अवसर दिनुहोला भन्दै अन्तमा यहि २०६७ सालको बिजयदशमी तथा शुभ दिपावलिको हार्दिक मंगलमय शुभकामना ब्यतm गर्न चाहन्छु ।